|
Mastering işlemi bütün kayıt ve miksaj işlemleri bittikten sonra en son olarak yapılan işlemdir. Mastering miiksajı bitmiş bir çalışmanın, CD'ye basım haline getirilmesidir.
Mastering işlemleri kabaca şu şekilde sıralanabilir:
1. Çok alt ve üst frekansların kesilmesi. Bu her müzik türü için geçerli değildir. Mesela Jazz gibi mid ve hi-mid bölgelerin ağırlıklı olduğu bir müzikte, çok üst frekanslar dahi olsa kesilmesi uygun değildir. Ama genel olarak mastering mühendislerinden bir çoğunun 18-19k'da bir lo-pass filtre, 25-30Hz civarına da bir hi-pass filtre uyguladıkları bilinen bir gerçektir. Çünkü bu bölgelerde müzikal olarak tabir edilebilecek öğeler çok azdır ya da hiç yoktur. Bu bölgelerden kurtulmak çoğu zaman müzikal olarak bir eksiklik yaratmaz,, üstüne üstlük headroom kazanılmasına ve rms'in yükseltilmesine yardımcı olur.
2. Kompressleme: Her zaman uygulanması şart olmasa bile yine de, çoğu zaman mastering sırasında kompresleme işlemi yapılır. Ancak son yıllarda düşülen en büyük hata göreceli olsa bile bu mastering sırasında yapılan kompresyon işleminin fiyatları birkaç yüz doları geççmeyen software plug-in'ler aracılığı ile yapılmasıdır. Bunun tam tersine mastering için üreitlmiş özel kompressörler vardır. Manley firmasının ürünleri buna bir örnektir. Bu kompresörler çok kaliteli devreler içerirler, mantık olarak ne kadar bildiğimiz kompresörlere benziyorlarsa da bile, parametreleri biraz daha farklı olabilir ve ses olarak normal software kompresörlerden çok daha ötedirler.
3. Limitleme: Limiter aracılığı ile yapılır. 2 amacı vardır. Biirincisi miiksaj sırasında oluşmuş clipleri, peakleri önlemek. 2.si ise genel miksajın RMS'ini yükseltmektir. gereğinden fazla uygulandığı zaman sesi ve dinamiği öldürür. Dikkatlice, usta bir mühendis tarafından yapılması gereklidir. Ayrıca limiter kullanırken dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da; örneğin bütün bir albüm için mastering yappıyorsanız eğer, albüm içerisindeki şarkıların ses seviyelerinin eşit olması gerektiğidir. Bu işlem çoğu zaman limitleme sırasında yapılır. Mastering sırasında kullanılan limiter'ın brick-wall tipinde olması ayrıca dikkat edilmesi gereken bir noktadır.
4.Stereo Genişletme: Varolan stereo imajın, bu iş için yapılmış çeşitli plug-inler ve hardware'ler yoluyla daha da genişletilmesi anlamına gelmektedir. Bu miksaj sırasında yapılan 3 boyutlu düzenlemenin daha da iyi anlaşılabilir olmasını sağlamaya yardımcı olur. eğer fazla uygulanırsa miks içeirisinde faz tersi gibi sorunlara yol açabilir. Bu da tv gibi mono çıkışlı kaynaknlarda miks dinlendiği zaman, vokal, bas gibi mono kanalların yok olmasına dahi gidebilir.
5. Harmonik ekleme: Yine özellikle bu iş için yapılmış hardware ve plug-inlerle yapılan işlemdir. seçilen frekans aralığı için yappay olarak harmonikler oluşturulması anlamına gelir. Genellikle üst frekans bölgelerine uygulanır. Tüm bir miksaja parlaklık ve canlılık katar. bazen miksi "kapalılıktan" kurtarır.
6. Reverb: her zaman uygulanmasa bile yine de miksajına göre göreceli olarak kullanılabilecek bir seçenektir. Genel olarak bütün miksajın, o miksaj içerisindeki enstrümanların aynı ortamda varoluyormuşçasına agılanmasın. sağlar. Genellikle ambiansın ön planda olduğu ve akustik kaynaklı müziklerde kullanılır. Gereksiz kullanımda miks mühendisinin 3 boyutlu yerleştirmesini yok edebilir.
7. Şarkıların düzenlenmesi. Yukarıdaki işlemlerden sonra son olarak, stereo halindeki dosyaların başları ve sonlarındaki gereksiz boşluklar temizlenir. Gerekli yerlere fade-in, fade-out'lar yerleştirilir. Şarkılar ardarda dizilerek aralarında kaç saniye boşluk kalması gerektiğine karar verilir. Son olarak da CD'ye basılmaya hazır hale geldiklerinde ISRC kodları girilerek, fabrikaya çoğaltıma gönderilmek üzere master CD'ye basılır.
|
